Περσικοί πόλεμοι

Article in other languages:

Περσικοί Πόλεμοι
Map Greco-Persian Wars-el.svg
Χρονική περίοδος: 498 π.Χ. – 448 π.Χ.
Τοποθεσίες: ηπειρωτική Ελλάδα, Αίγυπτος, Μικρά Ασία και Κύπρος
Αποτέλεσμα: νίκη των Ελλήνων
Κύριοι συμμετέχοντες
Συμμαχία ελληνικών πόλεων υπό την ηγεσία της Αθήνας και της Σπάρτης Περσική Αυτοκρατορία και σύμμαχοι/ υποτελείς
Μάχες των Περσικών Πολέμων
Προοίμιο: Ιωνική Επανάσταση
Μαραθώνας – Θερμοπύλες – Αρτεμίσιο – Σαλαμίνα
Πλαταιές – Μυκάλη
Ο Έλληνας οπλίτης (δεξιά) κρατά ασπίδα με έμβλημα τον Πήγασο (εσωτερικό κύλικος του 5ου π.Χ. αι.).

Οι Περσικοί πόλεμοι ( γνωστοί και ως Μηδικοί πόλεμοι η απλως τα μηδικά) ήταν σειρά ένοπλων συγκρούσεων μεταξύ ενός συνασπισμού ελληνικών πόλεων-κρατών και της Περσικής Αυτοκρατορίας. Χρονικά διήρκεσαν από το 499 π.Χ. ως το 448 π.Χ. και ήταν το αποτέλεσμα της επιθυμίας της Περσικής Αυτοκρατορίας να επεκταθεί πέραν του Αιγαίου, στη Βαλκανική χερσόνησο. Εκτός από τις εκστρατείες των Περσών κατά της ηπειρωτικής Ελλάδας, στους Περσικούς πολέμους συμπεριλαμβάνονται η Ιωνική Επανάσταση και η αντεπίθεση των Ελλήνων στο εσωτερικό της Περσικής αυτοκρατορίας με σκοπό την ανεξαρτησία των Ελληνικών πόλεων υπό την κατοχή της. Εναντίον των Περσών δεν πολέμησαν όλες οι ελληνικές πόλεις, καθώς κάποιες κράτησαν στάση ουδετερότητας ενώ κάποιες συντάχθηκαν με τους Πέρσες.

Πίνακας περιεχομένων

Η επεκτατική πολιτική των Περσών

Το ιρανικό φύλο των Περσών, από τη στιγμή που εμφανίστηκε στο προσκήνιο της ιστορίας και υπέταξε τα συγγενικά του φύλα, των Μήδων και των Σακών, ακολούθησε επεκτατική πολιτική που ήταν άρηκτα συνδεδεμένη με την ευημερία της αυτοκρατορίας και το πρόσωπο του ηγεμόνα. Οι επεκτατικές βλέψεις κάλυπταν τη δόξα του μονάρχη, τις στρατιωτικές ανάγκες της αυτοκρατορίας, την ανάπτυξη της οικονομίας της, την πρόληψη εχθρικών εισβολών αλλά και την εκτέλεση ενός έργου που, κατά τους Πέρσες, έπρεπε να πράξουν για να δοξάσουν το θεό τους, τον Αχουραμάσδα[εκκρεμεί παραπομπή]. Η επεκτατική τους πολιτική, τους έφερε αντιμέτωπους με τις Ιωνικές πόλεις, αποικίες των Ελλήνων, ενώ ύστερα οι Πέρσες ήρθαν αντιμέτωποι με τις δυνάμεις τις ηπειρωτικής Ελλάδας. Εφόσον κατέστησαν τις πόλεις της Ιωνίας φόρου υποτελείς, έπρεπε να αντιμετωπίσουν και τους Έλληνες στην απέναντι πλευρά του Αιγαίου. Ύστερα οι εκστρατείες των Περσών, στη χώρα των Σκυθών, στη Θράκη και τη Μακεδονία, έδειχναν ότι είχαν συμφέροντα στον ελλαδικό χώρο. Το ανθηρό εμπόριο, τα κοιτάσματα αργύρου και χρυσού αλλά και η δυνατότητα στρατολόγησης αξιόμαχων πολεμιστών και ναυτών για την Περσική Αυτοκρατορία ήταν ισχυρά κίνητρα για την ανάληψη εκστρατείας στη μητροπολιτική Ελλάδα.

Ταυτόχρονα με τη σύγκρουση αυτή έχουμε και τη σύγκρουση δύο διαφορετικών πολιτισμών και τρόπων πολιτικής οργάνωσης. Οι Έλληνες διαιρεμένοι σε μικρές πόλεις-κράτη ή συνασπισμούς πόλεων ή σε μικρά βασίλεια, εναντίον της περσικής μονοκρατορίας. Ο διαφορετικός τρόπος διακυβέρνησης, στην Ελλάδα τυραννία ή δημοκρατία ή αριστοκρατία ή ολιγαρχία, εναντίον της απόλυτης μοναρχίας όπου ίσχυε η ταύτιση του ηγεμόνα με τον Θεό. Οι Πέρσες παρουσίαζαν την αυτοκρατορία τους ως συνέχεια των αυτοκρατοριών της Μεσοποταμίας, όπου η πειθήνια υποταγή και η μεγαλοπρέπεια ήταν εμποτισμένες στο χαρακτήρα των Ανατολιτών, ενώ η αποστολή τους ήταν η επέκταση της. Αντίθετα οι αρχαίοι Έλληνες ζούσαν στα στενά όρια της πόλης-κράτους τους και την μόνη επέκταση που μπορούσαν να νοηθούν ήταν αυτή της ίδρυσης αποικιών. Οι Έλληνες είχαν συνείδηση της κοινής τους καταγωγής, αυτό αποδεικνύεται από τη λειτουργία τόσων πανελλήνιων αθλητικών και θρησκευτικών θεσμών στην αρχαία Ελλάδα, αλλά ποτέ δεν είχαν επιδιώξει την ενοποίηση τους σε ενιαίο κράτος.

Οι πρωταγωνιστές των πολέμων

Πέρσες

  • Δαρείος Α΄, Πέρσης αυτοκράτορας.
  • Δάτης, παλαίμαχος Μήδος στρατηγός και ευγενής.
  • Μαρδόνιος, Πέρσης στρατηγός, γαμπρός του Δαρείου και ξάδερφος του Ξέρξη.
  • Αρταφέρνης, Πέρσης στρατηγός, ανιψίος του Δαρείου και γίος του ομόνυμου σατράπη των Σάρδεων.
  • Ξέρξης Α΄, Πέρσης αυτοκράτορας, γίος του Δαρείου.
  • Υδάρνης, Πέρσης υπασπιστής του Ξέρξη και διοικητής της φρουράς των "Αθανάτων".
  • Αρτεμισία Α' της Καρίας, βασίλλισα της Αλικαρνασσού, σύμμαχος των Περσών κατά την Γ' εκστρατεία.
  • Αριαμένης, Πέρσης ναύαρχος και αρχηγός του περσικού στόλου στην εκστρατεία του Ξέρξη, αδερφός του Ξέρξη.

Έλληνες

Ιωνική Επανάσταση

Κύριο άρθρο: Ιωνική Επανάσταση

Στην Ιωνία ελληνικές πόλεις-κράτη, όπως η Μίλητος ή η Αλικαρνασσός, αποδυναμωμένες από τις εσωτερικές πολιτικές τους διαμάχες δεν κατόρθωσαν να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους επί βασίλείας του Κύρου και υποτάχθηκαν στον υπασπιστή του Άρπαγο, που κυρίευσε ολόκληρη την περιοχή και σύναψε συμμαχίες υποτέλειας στα μέσα του 6ου π.Χ. αιώνα. Όσοι δεν επιθυμούσαν τον περσικό ζυγό, όπως οι Φωκαείς και οι κάτοικοι της Τέω έφυγαν ιδρύοντας αποικίες στην Κορσική οι πρώτοι στα Άβδηρα της Θράκης οι δεύτεροι.

Το 502 π.Χ. έφτασαν στη Μίλητο εξόριστοι από τη Νάξο, ζητώντας από τον τύραννό της, Αρισταγόρα να τους βοηθήσει να επιστρέψουν.[1] Ο σατράπης της Λυδίας,Αρταφέρνης, κατέστρωσε το σχέδιο και είχε και τη συγκατάθεση του Δαρείου Η εκστρατεία κατέληξε σε αποτυχία. Ο Αρισταγόρας είχε εκτεθεί στον Αρταφέρνη και φοβήθηκε ότι θα χάσει την εξουσία του. Το 499 π.Χ. οργάνωσε εξέγερση στις Ιωνικές πόλεις με τη σύμφωνη γνώμη των Μιλήσιων εκτός από του ιστορικού Εκαταίου και με τη παρακίνηση του Ιστιαίου, του προηγούμενου τύραννου της Μιλήτου.[2] Παραιτήθηκε από τη θέση του και διακήρυξε ισονομία στη Μίλητο, ενώ οι τύραννοι των υπολοίπων πόλεων συνελήφθησαν.[3] Ο Αρισταγόρας έψαξε για συμμάχους στις πόλεις της ηπειρωτικής Ελλάδας. Ο βασιλιάς της Σπάρτης, Κλεομένης A', αρνήθηκε. Ο Αρισταγόρας όμως κατάφερε να πείσει τους Αθηναίους να στείλουν βοήθεια. Έτσι στάλθηκαν 20 πλοία από την Αθήνα και 5 από την Ερέτρια.[4] Μαζί με τους καινούργιους του συμμάχους οι Μιλήσιοι εκστράτευσαν εναντίον των Σάρδεων. Οι Ίωνες κατέλαβαν εύκολα τις Σάρδεις εκτός από την ακρόπολη τους που την υπερασπιζόταν ο Αρταφέρνης. Οι Σάρδεις όμως κάηκαν από ατύχημα και οι Ίωνες αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν αφού έμαθαν ότι πλησίαζαν εχθρικές ενισχύσεις. Καταδιώχθηκαν από τους Πέρσες και υπέστησαν συντριπτική ήττα έξω από την Έφεσο.[5] Μετά από αυτό οι Αθηναίοι και οι Ερετριείς αποχώρησαν από τη Μικρά Ασία.

Η πυρπόληση των Σάρδεων έδωσε μεγάλη ώθηση στην Επανάσταση. Ο Ιωνικός στόλος απελευθέρωσε την περιοχή του Ελλήσποντου και του Βυζαντίου. Έπειτα εισήλθε στην Επανάσταση και το μεγαλύτερο μέρος της Καρίας.[6] Συγχρόνως εξεγέρθηκαν και σχεδόν όλες οι ελληνικές πόλεις της Κύπρου υπό την ηγεσία του Ονήσιλου της Σαλαμίνας και πολιόρκησαν τη φοινικική πόλη Αμαθούντα.[7] Οι Πέρσες αντεπιτέθηκαν με ισχυρές δυνάμεις και με το φοινικικό στόλο. Ο Ονησίλαος ζήτησε βοήθεια από τις Ιωνικές πόλεις που ανταποκρίθηκαν. Οι Ίωνες αντιμετώπισαν το φοινικικό στόλο και κυριάρχησαν. Στη στεριά όμως παρόλο που ο Ονησίλαος κατάφερε να σκοτώσει το Πέρση στρατηγό Αρτύβιο, εξαιτίας της προδοσίας του Στησήνωρα από το Κούριο οι Κύπριοι νικήθηκαν.[8] Οι πόλεις της Κύπρου πολιορκήθηκαν και κατακτήθηκαν με τελευταία την πόλη των Σόλων που έπεσε μετά από τέσσερις μήνες.[9]

Στη Μικρά Ασία μετά την πυρπόληση των Σάρδεων σχηματίστηκαν τρεις στρατιωτικές δυνάμεις υπό τους Δαυρίση, Υμέα και Οτάνη. Ο Δαυρίσης ανακατέλαβε κάποιες πόλεις από την περιοχή του Ελλήσποντου.[10] Όταν έμαθε για την επανάσταση της Καρίας κατευθύνθηκε νότια για να τους αντιμετωπίσει. Οι Κάρες αντιμετώπισαν τους Πέρσες στο ποταμό Μαίανδρο και κατατροπώθηκαν.[11] Οι Μιλήσιοι τους βοήθησαν να ανασυγκροτηθούν αλλά υπέστησαν ακόμα πιο βαρειά ήττα. [12]Οι Κάρες όμως ανασυγκροτήθηκαν και ενώθηκαν γιατί ο Δαυρίσης προσπάθησε να κατακτήσει τις πόλεις τους. Επιτέθηκαν τη νύχτα κοντά στη πόλη Πήδασο και εξολόθρευσαν τον Περσικό στρατό μαζί με το Δαυρίση και άλλους τέσσερις στρατηγούς.[13]

Στη Μίλητο ο Αρισταγόρας βλέποντας την κατάσταση και επειδή η θέση του είχε εξασθενίσει αποφάσισε να την εγκαταλείψει. Το 497 π.Χ. αυτός και οι οπαδοί του αποφάσισαν να καταφύγουν στη Μύρκινο. Εκεί σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια επίθεσης σε κάποια θρακική πόλη.[14]

Το 494 π.Χ. οι Πέρσες αποφάσισαν να επιτεθούν στο κέντρο της επανάστασης, τη Μίλητο. Συγκέντρωσαν μεγάλο στόλο κυρίως από τη Φοινίκη αλλά και από την Κύπρο, την Κιλικία και την Αίγυπτο και στρατό.[15] Οι Ίωνες αποφάσισαν να μην αντιπαρατεθούν στο στρατό αλλά να αφήσουν την άμυνα στους Μιλήσιους, ενώ αυτοί θα εξόπλιζαν όλα τα πλοία τους και θα συγκέντρωναν το στόλο τους στο νησί Λάδη κοντά στη Μίλητο.[16] Συγκεντρώθηκαν 353 πλοία από 9 πόλεις[17] ενώ οι Πέρσες είχαν 600 πλοία.[18] Οι Αρχηγός του ιωνικού στόλου διορίστηκε ο Διονύσιος από τη Φώκαια, η οποία είχε στείλει μόνο τρία πλοία, για να αποφευχθεί η σύγκρουση ανάμεσα στις μεγαλύτερες πόλεις. Οι Πέρσες είχαν στείλει τους τυράννους των πόλεων να δελεάσουν τους Ίωνες να εγκαταλείψουν τη ναυμαχία με αντάλλαγμα να μην τιμωρηθούν οι πόλεις τους.[18] Έτσι όταν άρχισε η ναυμαχία οι Σάμιοι εγκατέλειψαν το στόλο εκτός από 11 πλοία. Οι Λέσβιοι που ήταν δίπλα τους, βλέποντας τους να υποχωρούν, έκαναν το ίδιο και αυτοί και άλλα πολλά πλοία τράπηκαν σε φυγή.[19] Οι Χίοι δεν υποχώρησαν και πολέμησαν αλλά στο τέλος ξέφυγαν με όσα πλοία είχαν απομείνει.[20] Οι ναύτες από τα κατεστραμμένα πλοία έφτασαν στη Μυκάλη, αλλά καθώς ήταν στη στεριά σκοτώθηκαν όλοι από τους Εφέσιους που τους πέρασαν για εχθρούς.[21]

Μετά τη νίκη τους οι Πέρσες πολιόρκησαν τη Μίλητο από στεριά και από θάλασσα. Όταν η πόλη έπεσε σκότωσαν και αιχμαλώτησαν τους περισσότερους κατοίκους.[22] Στη συνέχεια κατέλαβαν και λεηλάτησαν και όσες πόλεις είχαν παραμείνει. Οι περισσότεροι πουλήθηκαν ως δούλοι.Ο Ιστιαίος αιχμαλωτίστηκε από τους Πέρσες και ανασκολοπίστηκε.[23] Μετά το τέλος της επανάστασης στάλθηκε ο Μαρδόνιος ως νέος διοικητής. Αυτός έδιωξε όλους τους τυράννους και εγκαθίδρυσε δημοκρατίες σε μια προσπάθεια συμφιλίωσης.[24]

Η Ιωνική Επανάσταση θεωρήθηκε από τους αρχαίους ότι διαδραμάτισε ουσιαστικό ρόλο για την έναρξη των Περσικών πολέμων.[4] Στην πραγματικότητα όμως η σύγκρουση ανάμεσα στους Έλληνες και τους Πέρσες ήταν αναπόφευκτη και η επανάσταση μπορεί να θεωρηθεί ως μια άσχετη απόκλιση.[25]

Α' περσική εκστρατεία (492 π.Χ)

Το 492 π.Χ. έγινε η πρώτη προσπάθεια κατάκτησης της ηπειρωτικής Ελλάδας. Με πρόφαση να τιμωρήσει την Αθήνα και την Ερέτρια για τη βοήθεια τους προς τους Ίωνες ο Δαρείος έστειλε το γαμπρό του το Μαρδόνιο. Η εκστρατεία έγινε και από τη στεριά και από τη θάλασσα. Αφού πέρασε τον Ελλήσποντο, ο Μαρδόνιος δε συνάντησε αντίσταση. Οι Μακεδόνες προστέθηκαν στους υποτελείς των Περσών ενώ ο Περσικός στόλος επιτέθηκε εναντίον της Θάσου και την κατέλαβε.[26] Έπειτα έπλευσε παράλληλα στη στεριά φτάνοντας μέχρι την Άκανθο. Εκεί όμως βόρειος άνεμος έριξε τα πλοία πάνω στις απόκρημνες ακτές του Άθω. Καταστράφηκαν περίπου 300 πλοία και πέθαναν πάνω από 20.000 άντρες.[26] Στη στεριά οι Βρύγες, θρακικό φύλο επιτέθηκε τη νύκτα εναντίον των Περσών προκαλώντας μεγάλες απώλειες ενώ και ο ίδιος ο Μαρδόνιος τραυματίστηκε. Τελικά όμως οι Βρύγες υποτάχθηκαν στους Πέρσες. Μετά από αυτό ο Μαρδόνιος αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Ασία.[27] Αν και η εκστρατεία είχε αποτύχει, ο Μαρδόνιος έχει καταφέρει να ενισχύσει τα ευρωπαϊκά εδάφη της αυτοκρατορίας και να δημιουργήσει μια βάση που θα χρησιμοποιούταν για τις επόμενες εκστρατείες.

Β' περσική εκστρατεία (490 π.Χ)

Μετά την αποτυχία της πρώτης εκστρατείας ο Δαρείος έστειλε διπλωμάτες στην Ελλάδα ζητώντας γη και ύδωρ. Αυτό σήμαινε την υποταγή των πόλεων στους Πέρσες. Αρκετές ελληνικές πόλεις κυρίως από τις νησιώτικες, καθώς πίστευαν ότι δεν είχαν καμιά ελπίδα εναντίον τους. Η Αθήνα και η Σπάρτη αρνήθηκαν και εκτέλεσαν τους απεσταλμένους, αν και θεωρούνταν ιερά πρόσωπα. Ανάμεσα στις πόλεις που υποτάχθηκαν ήταν και η Αίγινα. Οι Αθηναίοι πίστευαν ότι θα συμμετείχαν με τους Πέρσες στην επίθεση εναντίον τους και γι' αυτό τους κήρυξαν πόλεμο με της συγκατάθεση της Σπάρτης και τη βοήθεια της Κορίνθου που τους δάνεισε στόλο. Η Σπάρτη, με ενέργειες του τότε βασιλιά της Κλεομένη απομάκρυνε τον κίνδυνο μηδισμού των Αιγηνιτών παίρνοντας ομήρους συγγενείς όσων ήθελαν να μηδίσουν και στέλλοντάς τους στην Αθήνα.

Το 490 π.Χ. ο Δαρείος έδωσε εντολή για δεύτερη εκστρατεία κατά της Ελλάδας με επικεφαλής τον Μήδο Δάτη και τον Αρταφέρνη, γιο του Αρταφέρνη, του σατράπη των Σάρδεων. Ο αριθμός των Περσών υπολογίζεται από τους σύγχρονους ιστορικούς ανάμεσα στους 20.000 με 100.000 ενώ οι αρχαίες πηγές δίνουν μεγαλύτερους αριθμούς. Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι είχαν 600 πλοία.

Σε αντίποινα για την αντίσταση της Νάξου το 499 π.Χ., οι Πέρσες επιτέθηκαν πρώτα εκεί. Δε συνάντησαν καμία αντίσταση, κατέστρεψαν την πόλη και εξόρισαν όλο τον πληθυσμό εκτός από όσους κατάφεραν να ξεφύγουν. Μετά από αυτό οι Δήλιοι εγκατέλειψαν την πόλη τους, αλλά ο Δάτις τους κάλεσε πίσω και έκανε προσφορές στον Απόλλωνα. Οι Πέρσες άρχισαν να στρατολογούν από τα νησιά και να παίρνουν παιδιά για ομήρους.

Οι Πέρσες συγκέντρωσαν το στόλο τους και έφτασαν στην Κάρυστο της Εύβοιας. Οι Καρύστιοι αρνήθηκαν να δώσουν ομήρους και να πολεμήσουν ενάντια στις γειτονικές τους πόλεις και γι’ αυτό οχυρώθηκαν στην πόλη τους. Οι Πέρσες πολιόρκησαν την πόλη και λεηλάτησαν την περιοχή αναγκάζοντας τους να παραδοθούν και να δώσουν όμηρους και στρατιώτες.

Η αντίσταση της Καρύστου έδωσε αρκετό χρόνο στους Ερετριείς να ζητήσουν βοήθεια από την Αθήνα. Οι Αθηναίοι διέταξαν 4.000 αποίκους τους στη Χαλκίδα να βοηθήσουν την Ερέτρια αλλά πληροφορήθηκαν από έναν σημαντικό Ερετριέα , τον Αισχίνη, ότι οι Ερετριείς ήταν διαιρεμένοι. Έτσι έφυγαν από την Ερέτρια και πέρασαν απέναντι στον Ωρωπό. Οι Πέρσες αποβιβάστηκαν σε τρεις ακτές χωρίς να βρουν αντίσταση αφού οι Ερετριείς αποφάσισαν να αμυνθούν πίσω από τα τείχη τους. Αντιστάθηκαν έξι μέρες με πολλές απώλειες και από τις δύο πλευρές αλλά την έβδομη μέρα, δύο κάτοικοι ο Εύφορβος και ο Φίλαγρος πρόδωσαν την πόλη στους Πέρσες. Οι Πέρσες λεηλάτησαν την πόλη και κατέστρεψαν τα ιερά σε αντίποινα για την καταστροφή των Σάρδεων και αιχμαλώτισαν όλο τον πληθυσμό.

Μάχη του Μαραθώνα

Δείτε επίσης: Μάχη του Μαραθώνα

Οι Πέρσες μετά την κατάκτηση της Ερέτριας πέρασαν στην Αττική. Ήταν η πιο κοντινή περιοχή στην Ερέτρια διευκολύνοντας έτσι τον εφοδιασμό. Επιπλέον η πεδιάδα του Μαραθώνα ήταν η πιο κατάλληλη για τη χρησιμοποίηση του περσικού ιππικού.

Οι Αθηναίοι, στην είδηση της απόβασης των Περσών, αποφάσισαν, μετά από πρόταση του Μιλτιάδη, να πολεμήσουν στο Μαραθώνα και έστειλαν περίπου 10.000 άντρες, ενώ ζήτησαν βοήθεια και από τους Σπαρτιάτες οι οποίοι όμως δεν μπορούσαν να φύγουν από την πατρίδα τους διότι γιόρταζαν τα Κάρνεια. Έτσι η μόνη βοήθεια για τους Αθηναίους ήρθε από τους Πλαταιείς, που τους ενίσχυσαν με ολόκληρο το στρατό τους ο οποίος ανερχόταν σε περίπου 1.000 στρατιώτες. Κατά τη μάχη, οι Έλληνες επιτέθηκαν εναντίον των Περσών γρήγορα, τρέχοντας στα τελευταία μέτρα, μάλλον αιφνιδιάζοντας έτσι τους Πέρσες. Η σφοδρότητα της σύγκρουσης έδωσε πλεονέκτημα στα ισχυρά άκρα ενώ το ελληνικό κέντρο υποχώρησε. Τα πλάγια τμήματα όμως γύρισαν πίσω και επιτέθηκαν στο περσικό κέντρο περικυκλώνοντάς το. Ακολούθησε σκληρή μάχη και τελικά οι Πέρσες τράπηκαν σε φυγή, προς το Σχοινιά που βρίσκονταν τα πλοία τους. Οι νεκροί Πέρσες υπολογίζονται από τον Ηρόδοτο γύρω στους 6.400 ενώ οι Έλληνες είχαν χάσει μόνο 192. Ο περσικός στόλος άλλαξε πορεία και κατευθύνθηκε προς την Αθήνα ελπίζοντας να φτάσει πριν τον Αθηναϊκό στρατό. Ο Μιλτιάδης αντέδρασε άμεσα. Άφησε τμήμα του στρατού να φυλάει τα λάφυρα και ο υπόλοιπος στρατός ξεκίνησε όσο πιο γρήγορα γινόταν για την Αθήνα. Το απόγευμα είχαν φτάσει στην Αθήνα όταν φάνηκαν και τα πρώτα εχθρικά πλοία στο Φάληρο. Οι Πέρσες δεν μπορούσαν να επιχειρήσουν απόβαση και γύρισαν στην Ασία. Την επομένη της μάχης έφτασαν οι ενισχύσεις από τη Σπάρτη.

Η μάχη του Μαραθώνα είχε τεράστια σημασία για τους Έλληνες. Αναπτέρωσε το ηθικό των Ελλήνων και διέλυσε το μύθο για τους ανίκητους Πέρσες. Ενίσχυσε τη θέληση και των υπόλοιπων ελληνικών πόλεων να αντισταθούν στη περσική επιθετικότητα. Αντίθετα η ήττα δεν επηρέασε την περσική αυτοκρατορία. Ο Δαρείος ήταν αποφασισμένος να τιμωρήσει την Αθήνα και τη Σπάρτη και να κατακτήσει ολόκληρη την ηπειρωτική Ελλάδα.

Γ' περσική εκστρατεία (480 π.Χ - 479 π.Χ)

Η Γ' Εκστρατεία των Περσών

Δέκα χρόνια αργότερα, ο διάδοχος του Δαρείου ο Ξέρξης Α΄ ετοιμάστηκε να εκστρατεύσει με μια τεράστια για τα δεδομένα της εποχής στρατιά. Ταυτόχρονα έστειλε κήρυκες σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, αναζητώντας πόλεις πρόθυμες να συμμαχήσουν, εξαγοράζοντας την ασφάλειά τους. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι πόλεις που πίστευαν στη δυνατότητα αντίστασης στην επερχόμενη εισβολή συνεδρίασαν στην Κόρινθο το 481 π.Χ. και αποφάσισαν να αναθέσουν τη γενική διοίκηση του στρατού και των ναυτικών δυνάμεων στη Σπάρτη. Το σημείο που αποφασίστηκε ότι έπρεπε να αντιμετωπιστούν οι Πέρσες ήταν το στενό των Θερμοπυλών,στρατηγικό πέρασμα προς την κεντρική και νότια Ελλάδα.

Κύρια άρθρα: Μάχη των Θερμοπυλών και Ναυμαχία του Αρτεμισίου

Ο Ξέρξης Α' επικεφαλής της στρατιάς του το 480 π.Χ. εισήλθε ανενόχλητος ως στη Θεσσαλία και πήρε με το μέρος του όσες πόλεις είχαν μηδίσει. Απέναντί του στα στενά παρατάχθηκαν σύμφωνα με τον Ηρόδοτο 300 Λακεδαιμόνιοι, 1.000 Τεγεάτες και Μαντινείς, 120 από τον Ορχομενό της Αρκαδίας και άλλοι 1.000 Αρκάδες, 400 Κορίνθιοι, 200 από τον Φλιούντα και 80 από τις Μυκήνες. Σε αυτούς προστέθηκαν 700 Θεσπιείς και τετρακόσιοι Θηβαίοι. Πάλι σύμφωνα με τον Ηρόδοτο Ο στρατός των Περσών ξεπερνούσε τα 1.500.000 άνδρες, ενώ ο στόλος τους τα 1.207 πλοία. Αυτοί οι αριθμοί είναι βέβαια υπερβολικοί και είχαν ως στόχο τους να υπερτονίσουν την ελληνική νίκη. Yπό ευνοϊκές συνθήκες οι Πέρσες εκστράτευσαν κατά της Ελλάδας με 200.000 περίπου μάχιμους και 700 περίπου πλοία. Σύμφωνα με το σχέδιο του Θεμιστοκλή, στρατηγού πλέον στην Αθήνα και πραγματικού εγκέφαλου της ελληνικής αμυντικής τακτικής, οι ναυτικές δυνάμεις των Ελλήνων παρατάχθηκαν στο Αρτεμίσιο, στα ανοικτά της βόρειας Εύβοιας, για να αντιμετωπίσουν τον περσικό στόλο. Οι Έλληνες ηττήθηκαν ηρωικά στις Θερμοπύλες και ελληνικός στόλος υποχώρησε μετά τις αψιμαχίες στη ναυμαχία του Αρτεμισίου, αν και ο περσικός στόλος σκόρπισε από μια θύελλα και το αποτέλεσμα της ναυμαχίας κρίθηκε αμφίρροπο.

Κύριο άρθρο: Ναυμαχία της Σαλαμίνας

Ο Ξέρξης προχώρησε προς τη Βοιωτία με τελικό στόχο την Αθήνα. Οι Αθηναίοι δια ψηφίσματος του Θεμιστοκλή εγκατέλειψαν την Αθήνα και ο ελληνικός στόλος ναυλώχησε στον κόλπο της Σαλαμίνας, για να καλύψει την υποχώρηση των Αθηναίων και ετοιμάστηκε να αντιμετωπίσει τον περσικό στόλο. Ο Ξέρξης κατέλαβε και πυρπόλησε την Αθήνα και εν τέλει ναυμάχησε με τους Έλληνες στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας. Η πανωλεθρία του περσικού στόλου είχε ως αποτέλεσμα τη φυγή αυτού και του Ξέρξη στην Ασία.

Κύριο άρθρο: Μάχη των Πλαταιών

Ο Πέρσης βασιλιάς άφησε πίσω του το στρατηγό Μαρδόνιο με διαταγές να συνάψει ειρήνη με τους Αθηναίους και να χτυπήσει τη Σπάρτη. Οι Αθηναίοι αρνήθηκαν τη συμμαχία και έτσι οι Πέρσες και οι Έλληνες συναντήθηκαν για άλλη μια φορά στις Πλαταιές της Βοιωτίας και και στη Μυκάλη. Η δεύτερη ήττα των Περσών και ο θάνατος του Μαρδόνιου στις Πλαταιές ανάγκασαν τον Αρτάβαζο να οδηγήσει τα απομεινάρια του περσικού στρατού πίσω στην Ασία.

Επίλογος

Πέρσες πολεμιστές. Ανάγλυφη παράσταση που βρίσκεται στη Περσέπολη.

Η σημασία που είχε για τους Έλληνες τούτη η νίκη τους επί των Περσών ήταν ζωτική. Όχι μόνον απομάκρυνε τον κίνδυνο της πλήρους υποταγής, αλλά προκάλεσε και μια σειρά κοινωνικών αλλαγών επί το δημοκρατικότερον και έδωσε επιπλέον την ευκαιρία στους Αθηναίους, μετά την πολιορκία της Σηστού στον Ελλήσποντο και την αποχώρηση των Σπαρτιατών, να αναδειχθούν ως ηγετική δύναμη στον ελλαδικό χώρο, εγκαθιδρύοντας τη Συμμαχία της Δήλου ή όπως είναι πιο γνωστή την Αθηναϊκή συμμαχία. Σε παγκόσμιο επίπεδο εμπόδισε την προέλαση των Περσών στην Ευρώπη και ταυτόχρονα δημιούργησε τρυγμούς στο σύστημα διοίκησης της, επιφέροντας τη παρακμή της και τελικά την κατάκτηση της από τον Αλέξανδρο τον Μέγα.

Παραπομπές

  1. ↑ Ηρόδοτος Ε' 30
  2. ↑ Ηρόδοτος Ε' 36.
  3. ↑ Ηρόδοτος Ε' 37.
  4. ↑ 4,0 4,1 Ηρόδοτος Ε' 97.
  5. ↑ Ηρόδοτος Ε' 102.
  6. ↑ Ηρόδοτος Ε' 103.
  7. ↑ Ηρόδοτος Ε' 104.
  8. ↑ Ηρόδοτος Ε' 113.
  9. ↑ Ηρόδοτος Ε' 115.
  10. ↑ Ηρόδοτος Ε' 117.
  11. ↑ Ηρόδοτος Ε' 119.
  12. ↑ Ηρόδοτος Ε' 120.
  13. ↑ Ηρόδοτος Ε' 121.
  14. ↑ Ηρόδοτος Ε' 126.
  15. ↑ Ηρόδοτος ΣΤ' 6.
  16. ↑ Ηρόδοτος ΣΤ' 7.
  17. ↑ Ηρόδοτος ΣΤ' 8.
  18. ↑ 18,0 18,1 Ηρόδοτος ΣΤ' 9.
  19. ↑ Ηρόδοτος ΣΤ' 14.
  20. ↑ Ηρόδοτος ΣΤ' 15.
  21. ↑ Ηρόδοτος ΣΤ' 17.
  22. ↑ Ηρόδοτος ΣΤ' 18.
  23. ↑ Ηρόδοτος ΣΤ' 30.
  24. ↑ Ηρόδοτος ΣΤ' 43.
  25. ↑ Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ Ιστορία της Αρχαίας Ελλάδας, Τόμος 2ος, Κεφάλαιο:Ιωνική Επανάσταση
  26. ↑ 26,0 26,1 Ηρόδοτος ΣΤ' 44.
  27. ↑ Ηρόδοτος ΣΤ' 45.

Πηγές

  • Γαρουφάλης Δ., ΠΕΡΣΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ, εκδόσεις ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ, 2003
  • ΗΡΟΔΟΤΟΥ, Η Ιστορία Των Περσικών Πολέμων, μετάφραδη Βλάχου Ν., εκδόσεις Ωκεανίδα, 2005
  • Ηρόδοτος, Ιστορίαι, βιβλία 1-9, μετάφραση Πανέτσος Ε., εκδόσεις Ζαχαρόπουλος/ βιβλία V-IX, μετάφραση Σπυρόπουλος Η., εκδόσεις Γκοβόστη, 1995


π • σ • ε
Αρχαία Σπάρτη
Ιστορία
 Helmed Hoplite Sparta 2.png
Πολιτεία
Κοινωνία
Στρατός
Πολιτισμός
Θρησκεία
Αποικίες
Πρόσωπα

Ανακτήθηκε από "http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CE%B5%CF%81%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%AF_%CF%80%CF%8C%CE%BB%CE%B5%CE%BC%CE%BF%CE%B9"

Questions for article:

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.


IHS Europe: Infrared Heating Systems for Home and Business.